XVIII Ogólnopolskie sympozjum - Blok operacyjny - organizacja i funkcjonowanie 2017
Strona główna   Poleć stronę   Kontakt  
ISSN 1898-5556
  Szukaj    
Hospitalizacja nieubezpieczonego pacjenta a sądowe dochodzenie wierzytelności

   Zgodnie z treścią ustawy o działalności leczniczej z dnia 15 kwietnia 2011 r. (Dz. U. 2011, Nr 112, poz. 654 z późn. zm.), podmiot leczniczy nie może odmówić udzielenia świadczenia zdrowotnego osobie, która potrzebuje natychmiastowego udzielenia takiego świadczenia ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia (art. 15 w/w ustawy). Wskazany przepis nakłada na wszystkie podmioty lecznicze obowiązek udzielenia świadczeń zdrowotnych każdej osobie, która potrzebuje natychmiastowego ich udzielenia ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia. Co bardzo istotne, poza stanem zagrożenia ustawodawca nie wprowadził żadnych dodatkowych warunków odnoszących się do pacjenta. I tak np. osoba której danych personalnych, adresowych, obywatelstwa czy też posiadania ubezpieczenia szpital nie jest w stanie zweryfikować, otrzyma pomoc medyczną. Nie ma znaczenia okoliczność, czy pacjent posiada odpowiednie skierowanie, czy też fakt że placówka medyczna wyczerpała określony w umowie z publicznym płatnikiem tzw. limit świadczeń zdrowotnych.
   Przy omawianym przepisie pojawia się natomiast bardzo istotne i złożone zagadnienie związane z następczą odpłatnością za świadczenia zdrowotne udzielone przez podmiot leczniczy. Generalnie są trzy możliwe rozwiązania: hospitalizacja zostanie sfinansowana ze środków publicznych (hospitalizacja świadczeniobiorców w ramach zawartej przez świadczeniodawcę umowy z NFZ; sfinansowane również zostanie udzielenie niezbędnej pomocy medycznej świadczeniobiorcom przez świadczeniodawcę, który nie zawarł umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zgodnie ze złożonym przez ten podmiot wnioskiem), odrębna instytucja ubezpieczeniowa pokryje koszty leczenia, lub też pacjent będzie zmuszony pokryć koszt leczenia z własnych środków.
   Często spotykanym rozwiązaniem w uzyskaniu wynagrodzenia w przypadku pacjentów nieposiadających statusu świadczeniobiorcy i jednocześnie niemogących pokryć z własnych środków niekiedy bardzo wysokich kosztów, jest uzyskanie właśnie takiego statusu (katalog świadczeniobiorców znajduje się w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, Dz. U. 2004 Nr 210, poz. 2135). Powyższa regulacja skierowana jest do osób ubogich, które nie podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, nie mogą również zostać zgłoszone do ubezpieczenia zdrowotnego jako członkowie rodziny osoby ubezpieczonej. W omawianej sytuacji decyzję wydaje na wniosek świadczeniobiorcy, a w przypadku stanu nagłego - na wniosek świadczeniodawcy (czyli np. szpitala) udzielającego świadczeń opieki zdrowotnej, wójt i odpowiednio burmistrz lub prezydent. Innym jeszcze sposobem uzyskania zapłaty za udzielone świadczenie jest przyznanie zasiłku celowego (tryb przewidziany w art. 39 u.p.s.).
   Natomiast w przypadku udzielenia świadczeń pacjentom niemającym statusu świadczeniobiorcy i niemogących ubiegać się o ten status, podmiot leczniczy może dochodzić zapłaty bezpośrednio od nich (w momencie udzielenia pomocy medycznej lub zakończenia hospitalizacji pacjentom, nieposiadającym ubezpieczenia, wręczana jest faktura VAT za wykonaną usługę). Powyższe rozwiązanie w praktyce powoduje jednak największe trudności. Samo wysłanie przedsądowego wezwania do zapłaty i żądanie odpowiedniej kwoty za wykonaną usługę nie jest wiążące dla dłużnika. Dodatkowo, prowadzenie kilkumiesięcznego procesu sądowego, następnie postępowania egzekucyjnego może okazać się nieefektywne i nieskuteczne. Dlatego też przed podjęciem decyzji o wystąpieniu z powództwem na drogę sądową (również w postępowaniu upominawczym) podmiot medyczny powinien przeanalizować realne możliwości wyegzekwowania zapłaty za udzielone świadczenie. Nagminnie zdarzają się bowiem sytuacje, iż pacjenci nieposiadający ubezpieczenia nie chcą udostępniać dokumentu tożsamości lub innego ekwiwalentnego dokumentu pozwalającego na zweryfikowanie swoich danych personalnych i adresowych. W związku z czym, przy wystąpieniu na drogę sądową wskazanie jako strony pozwanej odpowiedniej osoby, przysparza bardzo wielu trudności (utrudnione jest wskazanie prawidłowego numeru PESEL, a także adresu). I o ile placówka medyczna dysponuje już niezbędnymi danymi, po przeprowadzeniu przewodu sądowego i wydaniu wyroku (najczęściej zaocznego) na korzyść podmiotu udzielającego świadczenie, powyższe nadal okazuje się niewystarczające w egzekucji zasądzonego świadczenia.
   W trakcie postępowania egzekucyjnego to właśnie podmiot udzielający świadczenia zobowiązany jest dostarczyć komornikowi sądowemu wyrok zaopatrzony w klauzulę wykonalności, zazwyczaj również wzywany jest do uiszczenia opłaty stałej i zaliczki na pokrycie przyszłych wydatków, uzależniając podjęcie czynności od ich zapłaty (są to m.in. opłaty stałe w wysokości 2% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w przypadku otrzymania zlecenia poszukiwania majątku dłużnika, koszty korespondencji, zapytań). Zaznaczyć jednak trzeba, iż w bardzo dużym zakresie postępowania o wyjawienie majątku dłużnika nie przynoszą spodziewanych efektów. Praktyka pokazuje bowiem, iż nieubezpieczony pacjent nie posiada majątku i po długotrwałym oczekiwaniu (komornik zwraca się o informacje m. in. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Urzędu Skarbowego, Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców) zakłady opieki zdrowotnej najczęściej spotykają się z sytuacją umorzenia postępowania wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji, co oczywiście wiąże się z obciążeniem wierzyciela tj. zakład opieki zdrowotnej kosztami postępowania egzekucyjnego. Co bardzo istotne, przesłanka bezskuteczności egzekucji może wystąpić również wtedy, gdy przez porównanie wskazanych kwot, można stwierdzić, iż koszty samej egzekucji będą przewyższać uzyskane z egzekucji sumy. Natomiast w sytuacji, gdy egzekucja okaże się jednak skuteczna i komornik zajmie np. wynagrodzenie za pracę czy wierzytelności zasiłku chorobowego dłużnika, uiszczone przez wierzyciela - podmiot medyczny zaliczki podlegają doliczeniu do egzekwowanego roszczenia i zwracane są w pierwszej kolejności.
   Należy również mieć na uwadze, iż wydanie przez komornika postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, z uwagi na bezskuteczność egzekucji oznacza, że dłużnik nie posiada żadnego majątku ale wyłącznie w momencie przeprowadzenia tej właśnie egzekucji. Powyższa okoliczność nie wyklucza ponownego wszczęcia egzekucji w terminie późniejszym, w którym dłużnik może już taki majątek posiadać np. uzyska spadek czy otworzy działalność gospodarczą. Oczywiście ponowne wszczęcie egzekucji wiązać się będzie z koniecznością uiszczenia po raz kolejny opłaty i zaliczek, co w praktyce powoduje, iż wierzyciele nie są zainteresowani dalszym prowadzeniem uprzednio umorzonych spraw.
Podsumowując, raz jeszcze warto podkreślić, iż w celu optymalizacji kosztów podmiot medyczny, który udzielił świadczenia, powinien każdorazowo przeanalizować realną możliwość wyegzekwowania kwoty należnej mu za udzieloną usługę i jak się wydaje nie wszczynać postępowań, które oprócz kosztów obsługi prawnej mogą wiązać się z kosztami postępowania sądowego i egzekucyjnego. Warto w tym miejscu również wskazać, że zgodnie z aktualną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego kryterium zagrożenia życia lub zdrowia nie spełniają zabiegi, które wprawdzie ratują życie, jednak stosowane są u chorych leczonych przewlekle, wymagających regularnego poddawania się zabiegom medycznym (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 stycznia 2007 r., V CSK 396/06), co może być podstawą odmowy udzielenia świadczenia.
Kancelaria Prawna „Świeca i Wspólnicy / 18-12-2014, 14:52, wyświetleń: 4641
drukuj drukuj


Komentarze

Aby dodać komentarz musisz się zalogować.







Copyright © 2007 - 2012 Prawo i Medycyna. Wszelkie prawa zastrzeżone.