Prenumerata kwartalnika Prawo i medycyna na rok 2018
Strona główna   Poleć stronę   Kontakt  
e-ISSN 1898-5556
ISSN 1506-8757
  Szukaj    
Przebiegły biegły. O fałszywej opinii biegłego w procesie karnym słów kilka

Przebiegły biegły. O fałszywej opinii biegłego w procesie karnym słów kilka

    Sprawy sądowe, w których na ławie oskarżonych zasiada lekarz i które za przedmiot mają rozstrzygnięcie o odpowiedzialności karnej, zawsze budziły duże zainteresowanie społeczeństwa. Dla prawników jednak procesy lekarzy są bardzo trudne.1 Sprawy te bowiem mają to do siebie, że wymagają pozyskania wiadomości specjalnych. Sąd orzekający w sprawie nie dysponuje wiedzą fachową pozwalającą ocenić postępowanie oskarżonego z punktu widzenia jego zgodności z regułami postępowania określonymi przez wiedzę tak „tajemną" jak np. medyczna.2 Sąd wiadomości takich nie posiada, a nawet gdyby posiadał, to i tak nie może łączyć funkcji biegłego z niezależną rolą sądu. Tego rodzaju fuzja obu funkcji pozbawiałaby możliwości dokonywania konfrontacji własnych poglądów z poglądami biegłych. To z kolei mogłoby prowadzić do naruszenia gwarancji procesowych strony, w tym prawa do zadawania pytań i kwestionowania opinii biegłych, co w konsekwencji niewątpliwie powodowałoby ograniczenie prawa do obrony.3
    To, że za dowodem z opinii biegłego stoi autorytet nauki oraz praktyczna znajomość badanego przedmiotu, uzasadnia w dużej mierze swoiste „uprzywilejowanie" dowodu z opinii biegłego przed innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie.4 Taka istotność nie oznacza jednak, że jest „królową dowodów". Opinia, tak jak każdy inny dowód, podlega swobodnej ocenie sądu. Zarówno w doktrynie jak i bogatym orzecznictwie Sądu Najwyższego5 podkreśla się, że musi on być oceniony z zachowaniem następujących wskazań: 1) czy biegły dysponuje wiadomościami specjalnymi niezbędnymi do stwierdzenia okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, 2) czy opinia jest logiczna, a więc wewnętrznie niesprzeczna, 3) czy jest zgodna z doświadczeniem życiowym i wskazaniami wiedzy, 4) czy jest pełna i jasna oraz 5) czy nie zachodzi niewyjaśniona sprzeczność między tą opinią a inną ujawnioną w tej samej sprawie (tzw. sprzeczność zewnętrzna). Innymi słowy mówi się, że wywód badania oraz przesłanki uzasadnienia opinii winny być dowodowo tak przekonywające, by sąd, prokurator, oskarżony i obrońca mogli wnioski płynące z opinii przyjąć za swoje. Opinia powinna być zatem ujęta w sposób tak zrozumiały, by mogła zostać uznana jak ich własna.6
    Podkreślić więc trzeba, że ze względu na fakt, iż opinii biegłego zasięga się, jeżeli stwierdzenie okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy wymaga wiadomości specjalnych (art. 193 §1 k.p.k.), jej treść będzie miała ogromny wpływ na czynienie ustaleń w sprawie. Za wiadomości specjalne uważa się bowiem wiadomości przekraczające poziom wiedzy człowieka wykształconego o odpowiednim doświadczeniu życiowym i zasobie wiedzy ogólnej.7 Wykraczają one zatem poza normalną, powszechną w danych warunkach rozwoju społecznego wiedzę, z uwzględnieniem faktu rozwoju i powszechności wiadomości określonego typu w procesie zmian, w sferze wiedzy ogólnej.8 Nie obejmują one wiedzy z zakresu prawa, chyba, że chodzi o prawo obce.9 Wskazuje się także, że okoliczność, iż biegły jest jedynie „specjalistą pierwszego stopnia", co w świetle przepisów dotyczących wykonywania zawodu lekarza nie uprawnia do posługiwania się tytułem „specjalisty", nie stanowi podstawy do podważania wiadomości specjalnych posiadanych przez biegłego z zakresu medycyny sądowej.10
    Od biegłego należałoby zatem oczekiwać, że jego opinia będzie rzetelna, sporządzona z najwyższą starannością, jasna i wyczerpująca, a tym samym, że przyczyni się do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
    Zdarzyć się jednak może, że opinia będzie zawierała pewne nieprawidłowości. Kodeks postępowania karnego rzecz jasna nie wskazuje, jakie wady mogą wystąpić, lecz reguluje, kiedy należy sięgnąć po opinię uzupełniającą, bądź też kiedy należy powołać innych biegłych. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na art. 201 k.p.k., stosownie do którego można wezwać ponownie tych samych biegłych lub powołać innych, jeżeli opinia jest niepełna, niejasna albo gdy zachodzi sprzeczność w samej opinii lub między różnymi opiniami w tej samej sprawie.
   Analizując orzecznictwo zauważyć można, że opinia niepełna oznacza to samo, co „niezupełna" (mająca pewne braki), „niecałkowita" (częściowa), „niekompletna", „niedokładna", „ograniczona"; jest to opinia, w której czegoś brakuje, o której nie można powiedzieć, że zawiera wyczerpujące naświetlenie określonej kwestii.11 Będzie niepełna, jeśli nie zawiera odpowiedzi na postawione pytania, nie uwzględnia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia konkretnej kwestii okoliczności bądź nie zawiera uzasadnienia wyrażonych w niej ocen i poglądów.12 Przyjmuje się także, że opinia będzie niepełna jeśli pomija niezbędne czynności badawcze, co ma wpływ na wnioski końcowe13, kiedy nie zawiera kompletnego sprawozdania z przeprowadzonych badań14, zawiera jedynie konkluzję bez podania przesłanek, które do niej doprowadziły15 albo też pomija dowody16 lub opiera się na niewystarczającym materiale dowodowym17. Tytułem przykładu można wskazać na orzeczenie, w którym zaznaczono, że „jeśli się zważy, że biegli opisując stan psychiczny skazanego odnotowali «obecnie brak omamów, zaznaczona postawa urojeniowa, skłonność do urojeniowej interpretacji świata» i nie ustosunkowali się do tych okoliczności, przeto opinia przez nich wydana nie może nie budzić wątpliwości i być uznana za kompleksową"18. W innym orzeczeniu SN stwierdził, że „w sytuacji gdy jeden z biegłych lekarzy występujących w sprawie przyznał przed sądem, że fizycznie nie zapoznał się z materiałami zawartymi w aktach sprawy, a jedynie czytał opinie wydawane w tej sprawie przez drugiego z biegłych, który na bieżąco konsultował z nim swoje stanowisko, nawet gdy obydwaj uczestniczyli w postępowaniu dowodowym przed sądem, rodzi się poważna wątpliwość, czy wydaną przez nich opinię można uznać za pełną i jasną w rozumieniu art. 201 k.p.k."19.
    Co do niejasności opinii przyjmuje się, że zachodzi ona wówczas, gdy opinia nie pozwala na zrozumienie wyrażonych w niej ocen i poglądów bądź sposobów dochodzenia do nich; gdy biegły posługuje się nielogicznymi argumentami20 oraz wówczas, gdy opinia zawiera wewnętrzne sprzeczności21. Ponadto podnosi się, że opinia będzie niejasna, gdy wnioski końcowe są nielogiczne, nieścisłe, łączą się z takimi zastrzeżeniami, że nie można wręcz ustalić ostatniego poglądu biegłego, względnie jest on niezrozumiały, bądź też gdy końcowe wnioski nie znajdują oparcia w badaniach.22
    Zdarzyć się także może, że w tej samej sprawie zostaną sporządzone dwie opinie, których wnioski i tezy są ze sobą sprzeczne. W doktrynie oraz orzecznictwie wskazuje się, że przyczyn takiej sprzeczności można upatrywać w kilku źródłach. Może się okazać, że biegli nie dysponowali tożsamym materiałem badawczym, stosowali odmienne metody badawcze, nie korzystali z identycznych przyrządów badawczych, różny był zakres przeprowadzonych przez nich badań, a także reprezentowali konkurencyjne szkoły naukowe23. Sprzeczność między opiniami może zachodzić także na skutek: przeprowadzenia badań w różnym okresie od momentu zaistnienia danego zdarzenia, braku tożsamości w kwalifikacjach biegłych, odmiennych zakresów przeprowadzonych konsultacji, czy też różnicy w możliwości dostępu do dokumentacji niezbędnej do przeprowadzenia badań.24 W odniesieniu do opiniowania sądowo-lekarskiego w doktrynie wskazano ponadto na rozbieżności, które mogą wynikać: ze stosowania nieanalogicznych reguł opiniodawczych, z odmiennych interpretacji, a także z różnej oceny dostateczności zakresu informacji dla wydania opinii.25
    Sprzeczność może występować także w postaci wewnętrznej, kiedy zachodzi stosunek wykluczania się twierdzeń, bądź gdy twierdzenia te są sprzeczne z przeprowadzonymi badaniami.26 Pojawia się ona wtedy, gdy zawarte w niej wnioski są nielogiczne albo budzą wątpliwości pod kątem trafności w porównaniu z podanym w opinii materiałem badawczym.27 Słusznie podkreśla się, że jeżeli opinia ma stanowić kluczowy dowód, na podstawie którego sąd decyduje o rozstrzygnięciu, to sformułowania, jakich używa biegły, nie mogą być „płynne", lecz powinny być jednoznaczne i wewnętrznie niesprzeczne.28
    W razie zaistnienia sytuacji określonej w art. 201 k.p.k., możliwe są dwie reakcje organu procesowego (sądu): ponowne wezwanie tych samych biegłych lub powołanie innych.29 Podkreślić należy, że poprzestanie na uzupełnionych opiniach tych samych biegłych nie będzie stanowiło obrazy przepisów postępowania30, gdyż ustawa nie preferuje żadnego ze wskazanych rozwiązań31.
    Wskazuje się, że chociaż art. 201 k.p.k. posługuje się sformułowaniem „można", to jednak w razie ujawnienia się wadliwości opinii obowiązkiem sądu jest wyjaśnienie wszelkich niejasności i rozbieżności.32 W przeciwnym razie skutecznie może zostać podniesiony zarzut niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.33 Z drugiej jednak strony akcentuje się, że nie można odebrać sądowi prawa do uznania za słuszne wniosków zawartych w jednej opinii, a odrzucenia sformułowanych w innej, ze względu na zasadę swobodnej oceny dowodów.34 SN wskazał także, że ocena opinii biegłych jest rzeczą sądu i jeśli tylko nie nosi cech dowolności, to pozostaje pod ochroną art. 7 k.p.k.35 To, że dowód z opinii biegłego nie jest przekonujący lub zrozumiały dla strony procesowej, a jest zrozumiały i przekonujący dla sądu, nie stanowi podstawy do zastosowania wskazanego przepisu.36
    Co więcej, nie można domagać się dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii sporządzonej przez innych biegłych tylko dlatego, że pierwotna jest niekorzystna dla strony, żądającej innego biegłego. Decyzja, czy wezwać ponownie tych samych biegłych, czy powołać innych, należy zawsze do sądu.37 SN podkreślił, że jeżeli są co do opinii wątpliwości, to sąd, zgodnie z art. 201 k.p.k., może ponownie wezwać tych samych biegłych lub powołać innych, przy czym wybór należy do organu procesowego, a ustawodawca żadnej możliwości nie preferuje.38
   Sąd jednak powinien w szczególności kierować się tym, czy biegli, którzy zostali w sprawie powołani i sporządzili opinię, są w stanie usunąć jej wady. Dlatego też przyjmuje się, że jeśli opinia jest niepełna lub niejasna, bądź też wewnętrznie sprzeczna, sąd na ogół wezwie tych samych biegłych do sporządzenia opinii uzupełniającej, w której zostaną wyjaśnione wszelkie wadliwości.39 Z kolei w sytuacji, gdy mamy do czynienia ze sprzecznością między kilkoma opiniami złożonymi w sprawie, na ogół konieczne będzie powołanie nowych biegłych40, aczkolwiek także w takim przypadku dopuszcza się możliwość konfrontacji biegłych, by ustosunkowali się do opinii przeciwnych, wskazując na ich ewentualne braki lub błędy41. W orzecznictwie podkreśla się, że samo istnienie rozbieżności między istotnymi twierdzeniami porównywanych opinii nie stanowi jeszcze podstawy stosowania przepisu art. 201 k.p.k. Podnosi się także, że sprzeczność między opiniami uzasadnia stosowanie tego przepisu tylko wtedy, gdy z powodu istnienia takiej sprzeczności organ procesowy nie może uznać kwestii specjalistycznej za całkowicie wyjaśnioną, a zatem gdy wyjaśnienie owej sprzeczności także wymaga wiadomości specjalnych.42 W innym z kolei orzeczeniu SN podkreślił, że obowiązek zasięgania dodatkowej opinii powstaje wtedy, gdy między dotychczasowymi opiniami zachodzi rzeczywista sprzeczność i gdy na podstawie okoliczności sprawy sąd nie dysponuje wystarczającymi danymi do podzielenia jednej ze sprzecznych opinii - to znaczy - poddania obu dowodów właściwej ocenie.43 Na kanwie tego orzeczenia trafnie zauważono, że jedynym powodem powołania w sprawie kolejnego biegłego może być tylko niezdolność organu procesowego do zrozumienia istoty sprzeczności i sposobu ich rozwiązania, czyli innymi słowy, gdy zrozumienie wymaga posiadania wiadomości specjalnych.44 W związku z tym najczęściej jednak w pierwszej kolejności organ będzie dążył do wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, wynikających z przedłożonej opinii, a dopiero gdy pozostaną jeszcze niejasne wnioski i nie da się ich usunąć bez wiadomości specjalnych - powoła nowych biegłych. Zaakcentował to SN wskazując, że gdy opinia biegłego jest niejasna, zawiera w sobie sprzeczności albo też wykazuje, że nie uwzględnia całości materiału w badanej dziedzinie, to należy domagać się przede wszystkim od dopuszczonego już biegłego opinii uzupełniającej lub innego stosownego wyjaśnienia swej opinii, a dopiero gdyby to nie doprowadziło do pożądanego rezultatu, podejmować decyzję o powołaniu innego biegłego.45 Warto także wskazać na postanowienie SN z 22.09.2003 r., w którym uwydatniono, iż „sam fakt, że pomiędzy opiniami istnieją rozbieżności, nie obliguje do powołania nowego biegłego, gdyż sąd orzekający w ramach swobodnej oceny dowodów spośród kilku sprzecznych opinii może przyjąć tę, która odpowiada wymaganiom i na tej podstawie ustalić okoliczności mające znaczenie dla sprawy. Musi jedynie, dokonując oceny tych dowodów, wskazać powody takiej a nie innej oceny poszczególnych dowodów"46.
    Na marginesie trzeba jedynie wspomnieć, że jeżeli mówimy o ewentualnym powołaniu nowych biegłych, to wówczas opinia wydana przez nowego biegłego nie może stanowić superekspertyzy. W literaturze oraz orzecznictwie jednoznacznie neguje się dopuszczalność jej przeprowadzenia, bo jest de facto opinią o już sporządzonej bądź sporządzonych opiniach. Opinia biegłego powinna dotyczyć okoliczności, które stanowią przedmiot ekspertyzy, nie zaś oceny, czy inna wydana już w sprawie jest trafna czy też nie.47 Praktyka, w której biegli zamiast przeprowadzić badania, ograniczyliby się do sprawdzania poprzednich wyrażając krytykę bądź podzielając zdanie poprzednika i uznając je za własne, byłaby niewłaściwa. Konieczne jest bowiem sporządzenie całkowicie nowej opinii połączonej z analizą materiału dowodowego, dokumentacji oraz przeprowadzeniem stosownych badań i na tej podstawie wysunięcie samodzielnych wniosków. Nie jest rzeczą biegłego oceniać wnioski poprzedników. Rozstrzygnięcie, który spośród biegłych ma rację, czyje badania uznać można za właściwe, a czyje są obarczone wadami, bądź z których płyną wątpliwości, zawsze powinno być rzeczą sądu.48 Sąd z kolei nie może traktować opinii nowego biegłego jako opinii ostatecznej. Taka opinia również podlega kontroli i ocenie. Wszystkie dowody, a więc także opinie biegłych, muszą być oceniane na takich samych zasadach.
    Niezależnie od powyższego, konieczność powołania innego biegłego może pojawić się, gdy zajdą okoliczności wskazane w art. 196 §3 k.p.k. Przepis ten stanowi, że jeżeli ujawnią się powody osłabiające zaufanie do wiedzy lub bezstronności biegłego albo inne ważne powody, powołuje się innego. Takimi powodami mogą być nie tylko więzy łączące biegłego ze stronami postępowania, ale także niekompetencja w zakresie dyscypliny wiedzy, której dotyczy opinia.49 Podkreśla się przy tym, że okoliczności, w związku z którymi powstają rzeczywiste wątpliwości co do wiedzy lub bezstronności, muszą być uprawdopodobnione.50 W orzecznictwie SN wskazano, że „jeżeli strona powołuje się na istnienie powodów osłabiających zaufanie do danego biegłego i żąda jego zmiany, to wówczas ma obowiązek przytoczenia ważnych powodów istniejących obiektywnie, które uzasadniają powołanie innego biegłego (...). Do ważnych powodów (...) należą tylko te, które w rzeczowy sposób rozważone prowadzą do wniosku, że istnieją okoliczności podważające obiektywność biegłego lub podważające zaufanie do jego wiedzy i doświadczenia, albowiem podstawą zaufania do biegłego może być przeświadczenie o jego obiektywizmie i posiadaniu przez niego niezbędnych wiadomości specjalnych"51. Trafnie przyjęto w doktrynie, że powody, które „istnieją obiektywnie" to takie, które nie stanowią osobistych odczuć strony lub organu procesowego, ale opierają się na faktach możliwych do sprawdzenia.52 Stąd też silnie akcentuje się, że ze względu na domniemanie fachowości biegłego, rzetelności i obiektywizmu, jego obalenie musi mieć podstawę dowodową, która pozwalałaby wykazać nietrafność opinii w konkretnej sprawie. Za taką podstawę można by uznać wypowiedzi biegłego wskazujące na jego kierunkowe nastawienie do strony, ale także na braki w wiedzy.53 Jednocześnie słusznie zastrzega się, iż sam fakt, że oskarżeni nie zgadzają się z twierdzeniami biegłych, nie dyskwalifikuje opinii.54
    Analiza orzecznictwa pozwala na wskazanie, że okolicznością osłabiającą zaufanie do bezstronności będzie podanie w zeznaniach okoliczności faktycznych, które były nieprawdziwe, a mogły mieć znaczenie dla opiniowania poczytalności oskarżonego55; kiedy jako biegłego powołano inspektora kontroli finansowej, na podstawie...

Dostęp do pełnej wersji artykułu >>>
1 Zob. A. Zoll, Odpowiedzialność karna lekarza za niepowodzenie w leczeniu, Warszawa 1988, s. 3; K. J. Pawelec, Proces dowodzenia w postępowaniu karnym, Warszawa 2010, s. 353.

2 Zob. A. Zoll, jw., s. 3.


3 Zob. G. Kopczyński, Konfrontacja biegłych w polskim procesie karnym, Warszawa 2008, s. 165; A. Gaberle, Dowody w sądowym procesie karnym. Teoria i praktyka, Warszawa 2010, s. 197; R. Augustyn, Zarys metodyki obrony lekarza w postępowaniu karnym w sprawach o błąd medyczny, Poznań 2010, s. 147 i n.; T. Widła, Ocena dowodu z opinii biegłego, Katowice 1992, s. 19.
 
4 Zob. I. Chojecka, Sugestia mylnej ekspertyzy (przyczynek do ekspertyzy pisma), Archiwum Kryminologiczne z. 1-2/1935, t. II, s. 201, 223, 236.

5 Tak np. wyrok SN z 06.05.1983, IV KR 74/83, OSNKW nr 12/1983, poz. 102.

6 Zob. J. Sehn, Dowód z biegłych w postępowaniu sądowym, NP nr 3/1956, s. 34.

7 Tak wyrok SN z 15.04.1976, II KR 48/76, OSNKW nr 10-11/1976, poz. 133.
 
8 Zob. Z. Doda, A. Gaberle, Dowody w procesie karnym, Warszawa 1995, s. 79 i n.; T. Widła, jw., s. 12.

9 Zob. P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek, Kodeks postępowania karnego. Komentarz do art. 1 -296, Warszawa 2011, t. I, s.1104; wyrok SN z 12.11.1973, II KR 285/72, OSNKW nr 4/1974, poz. 73.


10 Tak post. SN z 23.02.2007, II KO 38/06, OSNwSK nr 1/2007, poz. 50.

1 1 Tak post. SN z 27.09.2006, IV KK 330/06, (niepubl.), za: P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek, jw., s.1142. 12 Tak post. SN z 01.09.1975, Z 24/75, OSNPG nr

11/1975, poz. 120.
 
13 Tak wyrok SN z 12.05.1988, II KR 92/88, OSNPG nr 2/1989, poz. 35.

14 Tak P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek, jw., s. 1141 i n.


15 Tak wyrok SN 13.10.1998, II KKN 225/99, Prok. i Pr. - wkł. do nr 3/1999, poz.

13; wyrok SN z 12.03.1979, I KR 27/79, OSNPG nr 10/1979, poz. 138.


16 Tak wyrok SN z 09.05.1988, II KR 96/88, OSNKW nr 9-10/1988, poz. 72.


17 Tak wyrok SN z 08.01.2002, IV KKN 646/97, LEX 53007.


18 Tak wyrok SN z 13.07.2005, IV KK 85/05, OSNwSK nr 1/2005, poz. 1355.


19 Tak wyrok SN z 15.02.2001, WA 2/01, LEX nr 553806.


20 Tak post. SN z 01.09.1975, Z 24/75, OSNPG nr 11/1975, poz. 120.


21 Tak wyrok SA w Krakowie z 14.10.2008, II AKa 133/08, KZS nr 11/2008, poz. 58.
 
22 Tak wyrok SN z 12.05.1988, II KR 92/88, OSNPG nr 2/1989, poz. 35; post. SN z 27.09.2006, IV KK 330/06, LEX 32579; post. SA w Krakowie z 06.11.2008, II AKa 160/08, Prok. i Pr. - wkł. do nr 6/2009, poz. 50.

23 Tak G. Kopczyński, jw., s. 171 i n. Warto wskazać za SN, że „pochodzenie biegłych z jednej szkoły w znaczeniu naukowym oraz wykonywanie pracy we wspólnym zakładzie pod kierownictwem naukowym jednej i tej samej osoby nie stanowi okoliczności powodującej osłabienie zaufania do tych biegłych" (wyrok z 14.03.1961, III K 79/61, przytaczany za G. Kopczyński, jw., s. 171 wraz z glosą S. Waltosia, NP nr 11/1961, s. 1498).


24 Tak G. Kopczyński, jw., s. 172.


25 Zob. K. Jaegermann, Z. Marek, Rozbieżności w opiniach sądowo - lekarskich, Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminalistyki nr 4/1979 (t. XXIX), s. 250.


26 Tak M. Kurowski (w:) Kodeks postępowania karnego. Komentarz, red. D. Świecki, Warszawa 2015, t. I, s. 688.


27 Tak P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek, jw., s.1144.
 
28 Tak wyrok SN z 06.11.2002, IV KKN 308/99, LEX 56851, wyrok SA we Wrocławiu z 22.02.2006, II AKa 10/06, OSA nr 6/2006, poz. 38.

29 Tak T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Komentarz. Artykuły 1 - 467, Warszawa 2014, t. I, s. 717, K. T. Boratyńska (w:) Kodeks postępowania karnego. Komentarz, red. A. Sakowicz, Warszawa 2016, s. 537, M. Kurowski, jw., s. 689.


30 Tak wyrok SN z 18.06.1980, V KRN 274/79, OSNKW nr 4-5/1981, poz. 20.


31 Tak T. Grzegorczyk, jw., s. 718.


32 Tak P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek, jw., s. 1144; T. Tomaszewski, Biegły i jego opinia w nowym kodeksie postępowania karnego, PiP nr 5/1998, s. 41.


33 Tak wyrok SN z 11.12.1987, IV KR 348/87, OSNPG nr 2/1988, poz. 34; T. Widła, Glosa do wyroku SN z dnia 11.XII.1987r. (IV KR 348/87), Problemy Praworządności nr 10/1989, s. 55 i n.; wyrok SN z 03.03.1981, IV KR 271/80, OSNPG nr 8/1981, poz. 101.


34 Tak wyrok SN z 20.06.1984, Rw 27/82, ONSPG nr 11/1984, poz. 102; wyrok SN 29.12.1977, Rw 417/77, OSNKW nr 2-3/1978, poz. 31; wyrok SN z 13.05.1986, IV KR 118/86, OSNPG nr 2/1987, poz. 25.


35 Tak post. SN z 27.11.2013, IV KK 307/13, Legalis 745654.

36 Zob. wyrok SN z 23.11.1977, V KR 180/77, OSNPG nr 4/1978, poz. 50; warto też wskazać wyrok SA we Wrocławiu z 10.04.2006: „nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku o powołanie innych biegłych lekarzy tylko dlatego, że strona nie akceptuje rangi lekarza, który sporządził opinię sądowo-lekarską, do której nie zgłasza się zarzutów merytorycznych o cechach wymienionych w art. 201 k.p.k." (II AKa 38/06, KZS nr 9/2006, poz. 49).

37 Tak wyrok SN z 14.01.1974, I KR 193/73, OSNPG nr 7/1974, poz. 75; wyrok SN z 20.04.1984, RNw 27/83, OSNPG nr 11/1984, poz. 102; wyrok SN (7) z 18.06.1980, V KRN 274/79, OSNKW nr 4-5/1981, poz. 20.


38 Tak post. SN z 29.10.2003, WK 17/03, LEX 590839.


39 Zob. uchwała SN z 15.07.1974, Kw. Pr. 2/74, OSNKW nr 10/1974, poz. 179.


40 Tak P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek, jw., s. 1144; K. T. Boratyńska, jw., s. 537.


41 Tak T. Grzegorczyk, jw., s. 718.

42 Tak post. SN z 01.09.1975, OSNKW nr 12/1975, poz. 172.

43 Tak wyrok SN z 11.12.1987, IV KR 348/87, OSNPG nr 2/1989, poz. 34.


44 Tak T. Widła, Glosa..., jw., s. 56 i n.


45 Zob. uchwała SN z 15.07.1974, Kw. Pr. 2/74, OSNKW nr 10/1974, poz. 179.
 
46 Sygn. akt III KK 360/03, OSNwSK nr 1/2003, poz. 2006.

47 Tak S. Kalinowski, Opinia biegłego w postępowaniu karnym, Warszawa 1972, s. 204.


48 Tak G. Kopczyński, jw., s. 189.


49 Tak P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek, jw., s. 1120.

50 Tak P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek, jw., s. 1120.

51 Tak wyrok SN z 11.11.1969, IV KR 176/69, OSNKW nr 2-3/1970, poz. 21; analogicznie: wyrok SN z 17.03.1980, I KR 12/80, OSNPG nr 11/980, poz. 135; post. SN z 07.10.2002, IV KK 171/02, LEX 56916.


52 Tak A. Gaberle, jw., s. 207.


53 Tak A. Gaberle, jw., s. 207.


54 Tak wyrok SN z 05.02.1982, III KR 31/81, niepublikowany, powołany za: P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek, jw., s. 1120 oraz M. Kurowski, jw., s. 676.


55 Tak wyrok SA w Krakowie z 10.01.1996, II AKr 339/95, KZS nr 1/1996, poz. 33.
Prawo i Medycyna nr 68 / 28-12-2017, 14:13, wyświetleń: 522
drukuj drukuj


Komentarze

Aby dodać komentarz musisz się zalogować.







Copyright © 2007 - 2012 Prawo i Medycyna. Wszelkie prawa zastrzeżone.