Prenumerata kwartalnika Prawo i medycyna na rok 2018
Strona główna   Poleć stronę   Kontakt  
e-ISSN 1898-5556
ISSN 1506-8757
  Szukaj    
Relacje firm farmaceutycznych i organizacji pacjentów w Polsce - szansa czy zagrożenie?

Relacje firm farmaceutycznych i organizacji pacjentów w Polsce - szansa czy zagrożenie?1

    Czy fakt, że wiele organizacji pacjentów w Polsce przyjmuje środki pieniężne od firm farmaceutycznych powinien niepokoić? Jakie potencjalne zagrożenia wiążą się z relacjami finansowymi przemysłu lekowego i stowarzyszeń pacjentów? Jaki jest zakres tego zjawiska? Niniejszy tekst stanowi próbę odpowiedzi na powyższe pytania.
    W tym celu w pierwszej części artykułu przedstawiono dane dotyczące wsparcia udzielonego wybranym organizacjom pacjentów przez firmy zrzeszone w Związku Pracodawców Innowacyjnych Firm Farmaceutycznych INFARMA w 2015 roku. Zbiór tych danych stanowi efekt systematycznego przeglądu stron internetowych firm oraz wspieranych przez nie organizacji pacjentów. Następnie dane te zanalizowano w kontekście art. 47, 48 oraz 14 Kodeksu Dobrych Praktyk Przemysłu Farmaceutycznego2 regulującego współpracę owych firm z organizacjami pacjentów oraz przejrzystość stron internetowych sponsorowanych przez sygnatariuszy Kodeksu.
    W drugiej części artykułu, w oparciu o analizę dwóch przypadków - kampanii zdrowotnej szczepimy.com.pl oraz informacji dotyczących insulin publikowanych na stronie internetowej Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków - zilustrowano potencjalne szanse i zagrożenia związane z relacjami finansowymi przemysłu lekowego i stowarzyszeń pacjentów. Artykuł kończy się krótką listą proponowanych zmian instytucjonalnych i prawnych, które mogłyby przyczynić się do rozwiązania opisanych uprzednio problemów. Z pewnością jednak kwestia optymalnego uregulowania relacji firm farmaceutycznych ze stowarzyszeniami pacjentów wymaga dalszych badań. Punktem wyjścia do opracowania nowych regulacji prawnych powinna być debata z udziałem przedstawicieli wszystkich zainteresowanych stron - w tym organizacji pacjentów, działających na polskim rynku firm farmaceutycznych, Ministerstwa Zdrowia, Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego, Rzecznika Praw Pacjenta oraz Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji. Niniejszy artykuł powinien wykazać pilną potrzebę rozpoczęcia takiej dyskusji.
    Wsparcie finansowe członków Związku Pracodawców Innowacyjnych Firm Farmaceutycznych INFARMA dla wybranych stowarzyszeń pacjentów - zakres zjawiska oraz analiza dostępnych danych w kontekście Kodeksu Dobrych Praktyk Przemysłu Farmaceutycznego
    Problem relacji finansowych firm farmaceutycznych z polskimi organizacjami pacjentów nie doczekał się jak dotąd wielu opracowań3. Nie przeprowadzono także ani jednego kompleksowego badania, które pozwoliłoby zilustrować zakres tego zjawiska w skali całego kraju. Wykonanie takiego badania wymagałoby analizy ogromnej ilości danych, których nie sposób pozyskać bez aktywnej współpracy ze strony firm farmaceutycznych oraz organizacji pacjentów. Niniejsze opracowanie jest pierwszym krokiem w stronę wypełnienia tej luki poznawczej - jednak, ponieważ opiera się wyłącznie na publicznie dostępnych danych, ma charakter wybiórczy.
    Poniższa tabela (str. 23 - 25) jest uporządkowanym zbiorem informacji zaczerpniętych ze stron internetowych dwudziestu ośmiu firm farmaceutycznych zrzeszonych w Związku Pracodawców Innowacyjnych Firm Farmaceutycznych INFARMA4 oraz ze stron internetowych wybranych organizacji pacjentów.
    Dlaczego do badania wybrano wyłącznie te, a nie inne firmy? Analizowane strony internetowe należą do podmiotów, które w 2008 r. przyjęły Kodeks Dobrych Praktyk Przemysłu Farmaceutycznego INFARMY zobowiązujący jego sygnatariuszy do upubliczniania informacji o wsparciu finansowym udzielonym organizacjom pacjentów. Nie oznacza to wszakże, że inne firmy - np. te należące do Grupy Polpharma5 - nie wspierają finansowo organizacji pacjentów. Jak wynika z „Raportu Społecznej Odpowiedzialności Grupy Polpharma 2013-2014"6 takie wsparcie ma miejsce - jednak udzielające go firmy nie publikują szczegółowych informacji na temat wysokości poszczególnych wpłat.
    Należy także zaznaczyć, że dane zawarte w tabeli nie muszą stanowić wyczerpującego opisu relacji finansowych wymienionych firm farmaceutycznych z organizacjami pacjentów, ponieważ w Kodeksie Dobrych Praktyk mowa jest o obowiązku informowania o „pomocy pieniężnej", w tym o grantach i darowiznach. Nie jest więc w pełni jasne, czy obowiązek ten obejmuje ujawnianie środków finansowych przekazywanych w ramach umów sponsoringu lub umów cywilnoprawnych, które mogą być zawierane między daną firmą a przedstawicielami organizacji pacjentów. Informacje zawarte w tym opracowaniu dają jedynie pewne wyobrażenie o skali analizowanego zjawiska, także dlatego, że nie obejmują wszystkich organizacji pacjentów wspieranych przez poszczególne firmy.
    Dlaczego dane zawarte w tabeli pochodzą z 2015 roku? Kodeks Dobrych Praktyk Przemysłu Farmaceutycznego INFARMY zobowiązuje jego sygnatariuszy do aktualizowania danych dotyczących wsparcia organizacji pacjentów co najmniej raz w roku. Niniejszego przeglądu dokonano w czasie, kiedy pełne dane za 2016 r. nie były jeszcze dostępne.
    W tabeli wymieniono dwadzieścia siedem z dwudziestu ośmiu firm, ponieważ Grupa Sanofi opublikowała wspólny raport o wsparciu organizacji pacjentów. Obok nazwy danej firmy farmaceutycznej widnieje nazwa wspieranej przez nią organizacji pacjentów. Dlaczego wybrano akurat te, a nie inne organizacje? W tabeli wymieniono wyłącznie organizacje, które otrzymały od danej firmy najwyższą kwotę wsparcia w 2015 roku. W przypadku uzyskania identycznej kwoty przez więcej niż jedną organizację, do dalszych analiz wybierano tę, która była wymieniona na stronie internetowej firmy farmaceutycznej jako pierwsza. W tabeli obok nazwy wspieranej przez daną firmę organizacji pacjentów umieszczono kwotę, jaką organizacja ta otrzymała oraz zadeklarowany cel, na jaki kwotę tę przekazano.
    Kolejnym elementem systematycznego przeglądu było sprawdzenie, czy na stronie internetowej wspieranej przez daną firmę organizacji pacjentów lub na stronie prowadzonej przez tę organizację kampanii zdrowotnej widnieje nazwa lub logo darczyńcy/sponsora. Efekty tej części przeglądu zawarto w przedostatniej kolumnie tabeli.
    Ostatnim elementem było sprawdzenie, czy w ofercie danej firmy farmaceutycznej znaleźć można produkt będący lekarstwem na chorobę wymienioną w statucie wspieranej finansowo organizacji pacjentów - nazwę takiego produktu wpisano w kolumnie ostatniej.
    Źródła danych zawartych w tabeli umieszczono w przypisach dolnych na końcu artykułu - są to linki do stron internetowych firm farmaceutycznych, organizacji pacjentów lub prowadzonych przez nie kampanii zdrowotnych. ...
 
 
Dostęp do pełnej wersji artykułu >>>
1 Praca jest rezultatem realizacji projektu badawczego finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki, nr 2015/17/N/HS1/02122.

2 https://www.infarma.pl/etyka/kodeks-dobrych-praktyk/ (09.02.2017)
 
3 P. Polak, Nowe formy korupcji. Analiza socjologiczna sektora farmaceutycznego w Polsce, Kraków, 2011, s. 192.
 
4 http://www.infarma.pl/o-infarmie/wsparcie-organizacji-pacjentow/ (03.12.2016)

5 http://www.polpharma.pl/frma/kim-jestesmy/grupa-polpharma/ (02.02.2017)


6 http://www.polpharma.pl/upload/2016/01/polpharma-raport-spoleczny-2013-2014-lekki.pdf (02.02.2017)

Prawo i Medycyna nr 68 / 29-12-2017, 10:33, wyświetleń: 450
drukuj drukuj


Komentarze

Aby dodać komentarz musisz się zalogować.







Copyright © 2007 - 2012 Prawo i Medycyna. Wszelkie prawa zastrzeżone.