XXII OGÓLNOPOLSKIE SYMPOZJUM KIEROWNICZEJ KADRY MEDYCZNEJ PROFILAKTYKA I ZWALCZANIE ZAKAŻEŃ SZPITALNYCH 2017
Strona główna   Poleć stronę   Kontakt  
e-ISSN 1898-5556
ISSN 1506-8757
  Szukaj    
e-Księgarnia

Katalog
»  PROMOCJE
» CZASOPISMA
    » Kwartalnik Prawo i Medycyna
    » Wydanie elektroniczne Prawo i Medycyna
        » PiM Nr 01 / 1999
        » PiM Nr 02 / 1999
        » PiM Nr 03 / 1999
        » PiM Nr 04 / 1999
        » PiM Nr 05 / 2000
        » PiM Nr 06/07 / 2000
        » PiM Nr 08 / 2000
        » PiM Nr 09 / 2001
        » PiM Nr 10 / 2001
        » PiM Nr 11 / 2002
        » PiM Nr 12 / 2002
        » PiM Nr 13 / 2003
        » PiM Nr 14 / 2004
        » PiM Nr 15 / 2004
        » PiM Nr 16 / 2004
        » PiM Nr 17 / 2004
        » PiM Nr 18 / 2005
        » PiM Nr 19 / 2005
        » PiM Nr 20 / 2005
        » PiM Nr 21 / 2005
        » PiM Nr 22 / 2006
        » PiM Nr 23 / 2006
        » PiM Nr 24 / 2006
        » PiM Nr 25 / 2006
        » PiM Nr 26 / 2007
        » PiM Nr 27 / 2007
        » PiM Nr 28 / 2007
        » PiM Nr 29 / 2007
        » PiM Nr 30 / 2008
        » PiM Nr 31 / 2008
        » PiM Nr 32 / 2008
        » PiM Nr 33 / 2008
        » PiM Nr 34 / 2009
        » PiM Nr 35 / 2009
        » PiM Nr 36 / 2009
        » PiM Nr 37 / 2009
        » PiM Nr 38 / 2010
        » PiM Nr 39 / 2010
        » PiM Nr 40 / 2010
        » PiM Nr 41 / 2010
        » PiM Nr 42 / 2011
        » PiM Nr 43 / 2011
        » PiM Nr 44 / 2011
        » PiM Nr 45 / 2011
        » PiM Nr 46 / 2012
        » PiM Nr 47 / 2012
        » PiM Nr 48/49 / 2012
        » PiM Nr 50/51 / 2013
        » PiM Nr 52/53 / 2013
        » PiM Nr 54 / 2014
        » PiM Nr 55 / 2014
        » PiM Nr 56/57 / 2014
        » PiM Nr 58/2015
        » PiM Nr 59/2015
        » PiM Nr 60/2015
        » PiM Nr 61/2015
        » PiM Nr 62/2016
        » PiM Nr 63/2016
        » PiM Nr 64/2016
        » PiM Nr 65/2016
        » PiM Nr 66/2017
        » PiM Nr 67/2017
        » Wydanie specjalne 2004
» KSIĄŻKI

Koszyk
...jest pusty

Informacje

 
Błąd w sztuce w toku interdyscyplinarnego postępowania leczniczego/ PiM nr 9

Autor: Leszek Kubicki
Rok wydania: 2001
Nr wydania: Nr 1/2001 (9 Vol. 3)
Forma wydania: elektroniczna
Wydawca: ABACUS Biuro Promocji Medycznej
Liczba stron: 5
Cena: 6.95 zł    Dodaj do koszyka

Błąd w sztuce w toku interdyscyplinarnego postępowania leczniczego/ PiM nr 9

   Prezentowane opracowanie ma charakter, w dosłownym tego znaczeniu, wstępny. W istocie ogranicza się tylko do sygnalizacji problemu, który powinien być dostrzegany w praktyce sądów (powszechnych i lekarskich), lecz rzadko jest podejmowany, zapewne ze względu na swą złożoność.

   Użyte tu określenie „interdyscyplinarne postępowanie lecznicze" jest neologizmem terminologicznym i oczywiście wymaga wyjaśnienia co do jego znaczenia merytorycznego.

   Pionier prawa medycznego w powojennej Polsce - Jerzy Sawicki wskazywał przed laty na charakterystyczne dla współczesnej medycyny zjawisko zespołowości w postępowaniu leczniczym. Używał wówczas terminu „zespołowa opieka lekarska". Rozróżniał przy tym dwa rodzaje owej „zespołowości".

   Pierwszy rodzaj określał Sawicki następująco: „Zespołowa opieka lekarza oznacza w praktyce powierzenie pewnych odcinków tej pracy w zakresie diagnostycznym, jak i terapii dotyczącej jednego pacjenta rozmaitym osobom, które kolejno dokonują poszczególnych zabiegów. Mogą to być np. potrzebne dla uzyskania celu leczniczego analizy, prześwietlenia, zastrzyki, masaże, jak i prowadzenie potrzebnych rejestrów oraz archiwów. W tym wypadku ciąg zespołowego działania rozbity zostaje w czasie"1.

Drugim rodzajem zespołowej opieki jest według Sawickiego „dokonywanie jednego zabiegu równocześnie wspólnymi siłami. Ciąg zespołowego wysiłku odbywa się wówczas w tym samym czasie, z podzielonymi, mniej lub bardziej dokładnie, rolami poszczególnych uczestników. Klasycznym przykładem tego zespołu jest ekipa chirurgiczna dokonująca zabiegu operacyjnego"2 .

   Zespołowość opieki lekarskiej Jerzy Sawicki rozumiał więc szeroko. Pojęciem tym obejmował każdą postać współdziałania lekarzy w toku postępowania leczniczego, zarówno wówczas, gdy poszczególne czynności wykonywane były indywidualnie, lecz w odrębnych etapach, jak też wtedy, gdy czynność lecznicza była wykonywana w jednym czasie i sensu stricto zespołowo. Uwzględniał przy tym współdziałanie nie tylko samych lekarzy, lecz także uczestnictwo w postępowaniu leczniczym innych pracowników medycznych, a nawet personelu inżynieryjno-technicznego.

   Tak szerokie rozumienie owej zespołowości, dotyczące w istocie różnych sytuacji, utrudniało analizę prawną występujących tu wzajemnych relacji, a w szczególności problemów odpowiedzialności za ewentualny błąd w sztuce3.

   Z tego właśnie względu zrodziła się propozycja odrębnego potraktowania dwu w rzeczywistości odmiennych sytuacji: 1) czynności leczniczej wykonywanej realnie i jednocześnie przez zespół lekarzy (np. operacja) oraz 2) postępowania leczniczego, w którym uczestniczą odrębnie lekarze różnych specjalności, bądź równolegle bądź następczo.

   Pierwszej ze wskazanych sytuacji poświęcono już w literaturze prawniczej wiele opracowań4, zostanie przeto pominięta w niniejszym opracowaniu. Natomiast druga z wymienionych sytuacji traktowana jest dotychczas marginesowo.

   Podejmując tę kwestię należałoby przede wszystkim wskazać, że w postępowaniu leczniczym, w którym uczestniczą odrębnie lekarze różnych specjalności, bądź równolegle, bądź następczo, trudno w ogóle dopatrzyć się elementów zespołowości. Uczestnicy tego postępowania działają przecież wobec siebie właśnie odrębnie a nie zespołowo. Ich wzajemna relacja polega nie na działaniu wspólnym lecz w rzeczywistości na działaniu komplementarnym. Współczesna diagnostyka i terapia wymagają coraz częściej wiedzy oraz metodyki i techniki interdyscyplinarnej, przekraczającej ramy jednej tylko specjalności lekarskiej. Taką właśnie sytuację określam jako interdyscyplinarne postępowanie lecznicze, które aktualnie staje się regułą postępowania leczniczego.

   Podkreślić tu należy aspekt powszechności owej reguły. Nie chodzi tu bowiem jedynie o przypadki szczególne, które przewiduje art. 37 ustawy o zawodzie lekarza. Przepis ten bowiem określa dyrektywę dla lekarza, aby zasięgnął opinii właściwego lekarza specjalisty w razie wątpliwości diagnostycznych lub terapeutycznych. Natomiast w praktyce konieczność udziału określonego specjalisty w diagnostyce jest przecież niezbędna nie tylko w razie powstania wątpliwości diagnostycznych, lecz stanowi wstępny, elementarny warunek postawienia w ogóle diagnozy. Coraz częściej określone specjalistyczne badanie diagnostyczne stanowi conditio sine qua non właściwego rozpoznania stanu zdrowia pacjenta. Tak więc tzw. interdyscyplinarne postępowanie lecznicze, zwłaszcza w diagnostyce, staje się w istocie rutynowe.

1 J.Sawicki: Błąd sztuki przy zabiegu leczniczym w prawie karnym. Warszawa 1965, s.175.
2 Tamże.
3 Trudności te dają się wyraźnie zauważyć w rozważaniach J. Sawickiego w całym rozdziale VIII „Odpowiedzialność karna lekarza za błędy współpracującego zespołu", s.174-206 cytowanej monografii.
4 Por. bogate piśmiennictwo powołane w cyt. monografii J. Sawickiego, a także w pracy G. Rejman: Odpowiedzialność karna lekarza. Warszawa 1991 r., s.209-210.








Copyright © 2007 - 2012 Prawo i Medycyna. Wszelkie prawa zastrzeżone.