Strona główna   Poleć stronę   Kontakt  
ISSN 1898-5556
  Szukaj    
e-Księgarnia

Katalog
»  PROMOCJE
» CZASOPISMA
    » Kwartalnik Prawo i Medycyna
    » Wydanie elektroniczne Prawo i Medycyna
        » PiM Nr 01 / 1999
        » PiM Nr 02 / 1999
        » PiM Nr 03 / 1999
        » PiM Nr 04 / 1999
        » PiM Nr 05 / 2000
        » PiM Nr 06/07 / 2000
        » PiM Nr 08 / 2000
        » PiM Nr 09 / 2001
        » PiM Nr 10 / 2001
        » PiM Nr 11 / 2002
        » PiM Nr 12 / 2002
        » PiM Nr 13 / 2003
        » PiM Nr 14 / 2004
        » PiM Nr 15 / 2004
        » PiM Nr 16 / 2004
        » PiM Nr 17 / 2004
        » PiM Nr 18 / 2005
        » PiM Nr 19 / 2005
        » PiM Nr 20 / 2005
        » PiM Nr 21 / 2005
        » PiM Nr 22 / 2006
        » PiM Nr 23 / 2006
        » PiM Nr 24 / 2006
        » PiM Nr 25 / 2006
        » PiM Nr 26 / 2007
        » PiM Nr 27 / 2007
        » PiM Nr 28 / 2007
        » PiM Nr 29 / 2007
        » PiM Nr 30 / 2008
        » PiM Nr 31 / 2008
        » PiM Nr 32 / 2008
        » PiM Nr 33 / 2008
        » PiM Nr 34 / 2009
        » PiM Nr 35 / 2009
        » PiM Nr 36 / 2009
        » PiM Nr 37 / 2009
        » PiM Nr 38 / 2010
        » PiM Nr 39 / 2010
        » PiM Nr 40 / 2010
        » PiM Nr 41 / 2010
        » PiM Nr 42 / 2011
        » PiM Nr 43 / 2011
        » PiM Nr 44 / 2011
        » PiM Nr 45 / 2011
        » PiM Nr 46 / 2012
        » PiM Nr 47 / 2012
        » PiM Nr 48/49 / 2012
        » PiM Nr 50/51 / 2013
        » PiM Nr 52/53 / 2013
        » PiM Nr 54 / 2014
        » Wydanie specjalne 2004
» KSIĄŻKI

Koszyk
...jest pusty

Informacje

 
PROBLEMY PRAWNE PRAKTYKI LEKARSKIEJ (odpowiedzi na pytania zadane za pośrednictwem serwisu internetowego Prawo i Zdrowie) / Nr 17

Autor: Edyta L. Wędrychowska
Rok wydania: 2004
Nr wydania: Nr 4/2004 (17, vol.6)
Forma wydania: elektroniczna
Wydawca: ABACUS Biuro Promocji Medycznej
Liczba stron: 16
Cena: 6.95 zł    Dodaj do koszyka

PROBLEMY PRAWNE PRAKTYKI LEKARSKIEJ (odpowiedzi na pytania zadane za pośrednictwem serwisu internetowego Prawo i Zdrowie) / Nr 17

   Zgodnie z zapowiedzią z poprzedniego numeru „Prawa i Medycyny", zamieszczamy kolejne wybrane odpowiedzi na pytania zadane za pośrednictwem serwisu internetowego „Prawo i Zdrowie" - tym razem dotyczące praktycznych problemów służby zdrowia. Strona internetowa www.prawoizdrowie.pl prowadzona jest przez Dom Wydawniczy ABC - Oddział Polskich Wydawnictw Profesjonalnych, a autorami pytań są przedstawiciele zawodów medycznych - przede wszystkim lekarze i pielęgniarki. Zastrzegamy, że prezentowane odpowiedzi nie mają charakteru opinii prawnych i nie mogą być za takie uważane. Ich autorami są współpracownicy Domu Wydawniczego ABC specjalizujący się w problemach prawa ochrony zdrowia.

Edyta L. Wędrychowska

Dyżury pełnione przez rezydenta

Pytanie
   Czy w przypadku rezydenta w szpitalu (odbywa specjalizację) możliwe jest pełnienie dyżuru na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z podmiotem trzecim, który odpłatnie świadczy na rzecz szpitala usługi w postaci obsługi dyżurów. Jakie są granice odpowiedzialności rezydenta za błąd i zaniedbanie (zakładany stan: posiada prawo wykonywania zawodu, brak specjalizacji pokrewnej, nie może być pierwszym dyżurnym)? Jak to wygląda odpowiednio w przypadku wolontariusza?
   Czy czas dyżuru lekarskiego (ustawa o zoz) jest wliczany do czasu pracy (chodzi o zachowanie zasady nieprzerwanego odpoczynku dobowego/tygodniowego)?

Odpowiedź
   1. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 6 sierpnia 2001 r. w sprawie specjalizacji lekarzy i lekarzy stomatologów (Dz. U. Nr 83, poz. 905 z późn. zm.) lekarz, który odbywa specjalizację jest zobowiązany do odbycia nie mniej niż trzech dyżurów w ciągu miesiąca w ramach realizacji programu specjalizacji.
   Podobnie jak ma to miejsce w przypadku lekarzy zatrudnionych na podstawie „zwykłej" umowy o pracę, obowiązek pełnienia dyżurów powstaje z chwilą zawarcia umowy o pracę z zoz-em przeznaczonym dla osób, których stan zdrowia wymaga udzielenia całodobowych świadczeń zdrowotnych, będącym jednocześnie jednostką prowadzącą specjalizację. Nie zawiera się w tym przedmiocie oddzielnej umowy cywilnoprawnej czy drugiej umowy o pracę. Wprowadzone w art. 32j ust. 3 ustawie z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408 z późn. zm.) ograniczenie liczby dyżurów do 2 tygodniowo i 8 miesięcznie dotyczy również lekarzy rezydentów.
   Jeśli zakład nie jest w stanie zapewnić całodobowej opieki dla swoich pacjentów, zatrudniając własnych lekarzy, zawiera umowy na pełnienie dyżurów np. z indywidualnymi lekarzami lub nzoz-ami. Nie może on jednak zawrzeć takich umów z własnymi pracownikami, nawet jako lekarzami prowadzącymi indywidualną praktykę lekarską. Również jeśli zawiera umowę z innym zoz-em, w którym pracują lekarze z tego pierwszego zakładu, nie mogą oni pełnić w nim dyżurów, nawet jeśli występowaliby jako pracownicy tego drugiego zakładu.
   Czynności zawodowe wykonywane w zakładzie opieki zdrowotnej przez lekarza poza normalnymi godzinami pracy stanowią bowiem - z mocy bezwzględnie obowiązujących przepisów ustawy - dyżur medyczny. Czynności te nie mogą więc stanowić przedmiotu zawartej z lekarzem dodatkowej - poza umową o pracę - umowy cywilnoprawnej czy drugiej umowy o pracę. Ustawowa definicja dyżuru medycznego wyklucza bowiem dopuszczalność kumulowania przez lekarza - pracownika zakładu opieki zdrowotnej, przeznaczonego dla osób, których stan zdrowia wymaga udzielania całodobowych świadczeń zdrowotnych - umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej, gdy przedmiotami tych umów byłoby wykonywanie przez lekarza czynności zawodowych poza normalnymi godzinami pracy.
   Zasady te dotyczą wszystkich lekarzy zatrudnionych w danym zoz-ie, w tym także lekarzy rezydentów.
   2. Obowiązujące przepisy prawne, które mogą mieć zastosowanie do odpowiedzialności lekarzy, nie wprowadzają rozróżnienia na odpowiedzialność lekarza i lekarza specjalisty.
   Art. 37 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza (Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 204 z późn. zm.) stanowi, że w razie wątpliwości diagnostycznych lub terapeutycznych lekarz z własnej inicjatywy bądź na wniosek pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego, jeżeli uzna to za uzasadnione w świetle wymagań wiedzy medycznej, powinien zasięgnąć opinii właściwego lekarza specjalisty lub zorganizować konsylium lekarskie. Ponadto zgodnie z art. 10 Kodeksu Etyki Lekarskiej lekarz nie powinien wykraczać poza swoje umiejętności zawodowe przy wykonywaniu czynności diagnostycznych, zapobiegawczych, leczniczych i orzeczniczych. Jeżeli zakres tych czynności przewyższa umiejętności lekarza, wówczas powinien zwrócić się do bardziej kompetentnego kolegi. Nie dotyczy to nagłych wypadków i ciężkich zachorowań, gdy zwłoka może zagrażać życiu lub zdrowiu chorego.
   Jeśli więc lekarz podejmie się czynności, do których wykonania nie ma odpowiedniej wiedzy i przygotowania, jego postępowanie musi być ocenione według wzorca ustalonego dla specjalisty w danej dziedzinie. Jeśli pacjent poniósł szkodę, podjęcie się czynności przez takiego lekarza stanowi jego winę, chyba że nie było w pobliżu specjalisty, a zwłoka dla pacjenta miałaby ujemne skutki.
   Z przepisów kodeksu cywilnego oraz orzecznictwa sądowego wynika natomiast, że odpowiedzialność lekarza zależy od takich elementów jak charakter związku, jaki łączy tego lekarza z zakładem (działanie jako pracownik) oraz stosunku prawnego łączącego go z pacjentem (udzielanie świadczeń na podstawie umowy z prywatnie leczącym się pacjentem). W przypadku lekarza rezydenta będzie mieć znaczenie ten pierwszy element, nie łączy go bowiem z pacjentem żaden stosunek umowny. Lekarz, jako pracownik zakładu, dla pacjenta jest osobą trzecią. W razie wyrządzenia szkody pacjentowi lekarz ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 415 k.c. (tzw. odpowiedzialność deliktowa) lub odpowiedzialność wobec pracodawcy (tzw. regres pracowniczy) na podstawie art. 120 § 2 k.p., jeśli pracodawca naprawił szkodę wyrządzoną przez tego lekarza.
   Przesłankami odpowiedzialności deliktowej lekarza są:
   - Szkoda, która może być majątkowa - uszczerbek materialny na osobie lub mieniu - lub niemajątkowa - przejawiać się w doznanej krzywdzie, tj. cierpieniu fizycznym i krzywdzie moralnej. Szkodą może być np. uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia, straty wynikłe z częściowej lub całkowitej utraty zdolności do pracy zarobkowej, zwiększenie się potrzeb poszkodowanego. Jeżeli uszkodzenie ciała nastąpiło przy zabiegu wykonywanym zgodnie z prawem i zasadami sztuki lekarskiej i było konieczne dla ratowania życia pacjenta (np. amputacja kończyny), szkoda nie występuje.
   - Wina, gdy lekarzowi można postawić zarzut niewłaściwości postępowania. W pojęciu winy wyróżnia się element obiektywny (każde zachowanie niezgodne z przepisami prawnymi, zasadami etyki lub z ogólnie pojmowanym obowiązkiem ostrożności, jaką każdy przeciętny człowiek powinien zachować, aby nie wyrządzić szkody innemu człowiekowi, np. błąd sztuki lekarskiej rozumiany jako czynność lub zaniechanie lekarza w zakresie diagnozy i terapii, niezgodne z nauką medyczną w zakresie dla lekarza dostępnym) oraz element subiektywny (ujemna ocena postępowania lekarza z uwagi na postępowanie niezgodne z jego obowiązkami, wynikającymi m.in. przepisów prawa, zasad etyki i deontologii zawodowej, umowy, np. niedbalstwo, niezręczność, niewiedza, nieostrożność). Wina polega najczęściej na działaniu, ale może to być także zaniechanie. Dla dokonania oceny zachowania tworzony jest abstrakcyjny model „dobrego lekarza", który w konkretnych warunkach powinien się zachować tak, a nie inaczej. Następnie do tego wzorca przystawia się zachowanie konkretnego lekarza. Jeśli zachowanie lekarza odbiega od wzorcowego modelu, można mu przypisać winę. W zależności od tego, czy jest to lekarz ogólny czy specjalista ten model „dobrego lekarza" może być różny.
   - Związek przyczynowy - lekarz może ponosić odpowiedzialność tylko za normalne (tj. takie, które zwykle w danych okolicznościach występują) skutki działania lub zaniechania, z którego wynikła szkoda.
   W przypadku działania lekarzy w zespole, np. zespole operacyjnym, w razie wyrządzenia szkody pacjentowi, ponoszą oni odpowiedzialność deliktowąz art. 415 k.c, gdy ich działanie (zaniechanie) można ocenić negatywnie, tj. zostało ono przez nich zawinione, a pomiędzy szkodą a działaniem (zaniechaniem) istnieje normalny związek przyczynowy. Jeśli zespół ma kierownika, nie odpowiada on za innych członków zespołu, jeśli nie są oni jego podwładnymi (pracownikami). Orzecznictwo polskie nakłada jednak pewne obowiązki na kierującego zespołem operacyjnym chirurga. Może on odpowiadać nie tylko za własne działanie niezgodne z zasadami wiedzy medycznej, lecz także za zaniedbania organizacyjne i brak odpowiedniej kontroli nad pozostałymi członkami zespołu. Odpowiedzialność chirurga...

Pozostałe pytania:

   Fikcyjne zatrudnienie lekarza i kontrakt z NFZ - dochodzenie roszczeń wobec byłego pracodawcy

Pytanie
   Przez prawie dwa lata byłem wykazywany, bez mojej wiedzy (i prawdopodobnie dalej jestem), przez niepubliczny zoz jako pracownik i na podstawie tego fikcyjnego zatrudnienia były kontraktowane z Kasą Chorych, a obecnie z NFZ, lekarskie porady ambulatoryjne, które realizowano opierając się na „okrojonym" personelu. Co wynika z powyższego dla mojej osoby? Czy zasadne jest ewentualne dochodzenie przeze mnie roszczeń na drodze sądowej przeciw byłemu pracodawcy?

   Gotowość do udzielania świadczeń medycznych - tzw. dyżur pod telefonem

Pytanie
   Jakie są zasady pełnienia dyżuru pod telefonem? Czy nadzór pełniony przez ordynatora i zastępcę może być traktowany jako ciągły i bezpłatny dyżur pod telefonem? Jakie akty prawne to normują?

   Możliwość zobowiązania lekarzy pracowników ZOZ-u do pełnienia dyżurów medycznych

Pytanie
   Czy ordynator oddziału może wymusić na pracowniku konieczność pełnienia dyżuru i czy jest określona minimalna liczba dyżurów w miesiącu?

   Pełnienie przez ordynatora tzw. dyżurów pod telefonem

Pytanie
   Czy włączenie do zakresu obowiązków ordynatora dyżurów pod telefonem w ramach nadzoru ordynatorskiego jest zgodne z prawem? Czy nadzór ordynatorski jest tożsamy z dyżurami na wezwanie i czy w ramach tego nadzoru mam obowiązek je pełnić?

   Równoważny czas pracy w zakładzie opieki zdrowotnej

Pytanie
   W zakładzie opieki zdrowotnej, w którym jestem zatrudniony, wprowadzono równoważny czas pracy (art. 135 k.p.).
   Czy w związku z tym pracownicy zakładu opieki zdrowotnej mogą pracować w systemie podanym jak na przykładzie:
- poniedziałek i wtorek od 8.00 do 15.35,
- środa i czwartek od 11.25 do 19.00,
- piątek od 8.00 do 15.35?

   Umowa o pracę albo kontrakt - regulacje prawne

Pytanie
   Pracuję jako asystent w oddziale chirurgicznym. Do tej pory byłem zatrudniony na podstawie umowy o pracę na pełnym etacie. Obecnie zostałem zatrudniony na tym samym stanowisku, ale na podstawie tzw. kontraktu, czyli normalne 8 godzin i do tego dyżury.
Czy jest to zgodne z prawem? Czy na takich warunkach może być także zatrudniony ordynator?

   Zmiana minimalnej normy zatrudnienia w oddziale szpitalnym

Pytanie
   Jaki jest tryb postępowania zmierzający do zmiany minimalnej normy zatrudnienia w oddziale szpitalnym?



Preferuję konferencje odbywające się w:
poniedziałek
wtorek
środę
czwartek
piątek
sobotę
niedzielę






Platnosci.pl


Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz budżetu państwa w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego.








Copyright © 2007 - 2012 Prawo i Medycyna. Wszelkie prawa zastrzeżone.